یکشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۹:۵۱
حوزه نباید در برابر تحولات جدید منفعل باشد

حوزه/ حجت‌الاسلام جعفری با تأکید بر ضرورت بازخوانی روش‌های آموزشی و تبلیغی حوزه متناسب با نیازهای روز جامعه، گفت: مبانی دینی ثابت است، اما شیوه‌های ارتباط با جامعه باید متناسب با تحولات جدید و زبان نسل امروز ارتقا یابد و حوزه نباید در برابر این تحولات منفعل باشد.

به گزارش خبرگزاری حوزه از ساری حجت‌الاسلام جعفری مدیر مدرسه علمیه سفیران هدایت ساری در گفت‌وگویی با موضوع سیره علمی و تبلیغی امام جعفر صادق(ع) و نسبت آن با نیازهای فکری جامعه امروز، با تبریک ایام میلاد باسعادت پیامبر اعظم(ص) و امام جعفر صادق(ع)، اظهار داشت: برای فهم روش امام صادق(ع) در عصر حاضر باید توجه داشته باشیم که وجود مقدس امام زمان(عج) ادامه همان مکتب و همان حقیقت نورانی ائمه اطهار(ع) است و روش مواجهه ایشان با انسان معاصر نیز در امتداد همان مبانی اصیل اهل‌بیت(ع) قرار دارد.

وی افزود: وقتی از این موضوع سخن می‌گوییم که اگر امام صادق(ع) امروز در میان ما بودند چه می‌کردند، منظور این نیست که شیوه‌ای متفاوت از مبانی و سیره اهل‌بیت(ع) را تصور کنیم، بلکه باید ببینیم آن اصول ثابت در شرایط جدید و متناسب با اقتضائات زمان چگونه اجرا می‌شد. امام صادق(ع) فضای مجازی را تهدید صرف نمی‌دید.

مدیر مدرسه علمیه سفیران هدایت ساری تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های جامعه امروز با گذشته، گستردگی فضای ارتباطی و دسترسی سریع انسان‌ها به انبوهی از اطلاعات و دیدگاه‌ها است، فضای مجازی اگرچه می‌تواند زمینه‌ساز شبهه، انحراف و انتشار اطلاعات نادرست باشد، اما نمی‌توان آن را صرفاً یک تهدید دانست.

وی ادامه داد: اگر امام صادق(ع) در عصر اینترنت و شبکه‌های اجتماعی حضور داشتند، به احتمال بسیار زیاد فضای مجازی را به عنوان یک فرصت مهم برای تبلیغ، آموزش، گفت‌وگو و ارتباط مستقیم با افکار عمومی مورد استفاده قرار می‌دادند؛ چراکه در مکتب اهل‌بیت(ع) اصل، هدایت انسان و رساندن پیام حق به مخاطب است و ابزارها بر اساس شرایط زمان تغییر می‌کنند.

این استاد حوزه علمیه با اشاره به مناظرات و گفت‌وگوهای علمی امام صادق(ع) با صاحبان دیدگاه‌های مختلف خاطرنشان کرد: آن حضرت با پرسشگر، منتقد و حتی کسی که در مبانی فکری با ایشان اختلاف داشت، وارد گفت‌وگوی علمی می‌شدند و این مسئله برای حوزه امروز یک درس بسیار مهم است. جوان پرسشگر را نباید با پرسشگری‌اش سرزنش کرد.

وی با بیان اینکه نسل امروز بیش از هر زمان دیگری در معرض پرسش قرار دارد، تصریح کرد: جوانی که با شبهه مواجه شده است، الزاماً دشمن دین نیست؛ بلکه ممکن است صرفاً پاسخ قانع‌کننده‌ای برای پرسش خود پیدا نکرده باشد، بنابراین نخستین وظیفه ما این نیست که او را به دلیل پرسیدن سرزنش کنیم، بلکه باید با آرامش به حرف او گوش بدهیم.

مدیر مدرسه علمیه سفیران هدایت ساری اضافه کرد: در مواجهه با یک شبهه، باید قبل از ارائه پاسخ، منشأ آن را شناخت؛ گاهی یک پرسش، ریشه علمی دارد، گاهی محصول یک تجربه شخصی است و گاهی نیز تحت تأثیر محتوایی شکل گرفته که فرد در فضای مجازی دیده است، اگر ریشه پرسش را نشناسیم، ممکن است پاسخی بدهیم که اساساً مسئله مخاطب را حل نکند.

وی تأکید کرد: روش پاسخ‌گویی حوزه باید از «پاسخ دادن صرف» به سمت «حل مسئله» حرکت کند. مخاطب امروز نیازمند پاسخی است که هم مستند و علمی باشد و هم با زبان و ادبیات قابل فهم برای او ارائه شود. پاسخ‌های علمی باید به زبان نسل جدید ترجمه شود.

استاد حوزه با اشاره به ضرورت بازخوانی روش‌های آموزشی و تبلیغی حوزه، اظهار کرد: این مسئله به معنای کنار گذاشتن روش‌های سنتی و سرمایه‌های علمی حوزه نیست؛ اتفاقاً ما باید همان مبانی عمیق علمی و معرفتی را حفظ کنیم، اما نحوه عرضه و انتقال آن را متناسب با نیاز و زبان مخاطب امروز بازطراحی کنیم.

وی تأکید کرد: ممکن است یک مطلب علمی بسیار ارزشمند باشد، اما اگر با زبان مخاطب بیان نشود، نتواند با او ارتباط برقرار کند. امروز لازم است طلبه‌ای که می‌خواهد در عرصه تبلیغ فعالیت کند، علاوه بر دانش حوزوی، با فضای رسانه، ادبیات نسل جدید، روش گفت‌وگو، سواد رسانه‌ای و شیوه انتقال مفاهیم نیز آشنا باشد.

مدیر مدرسه علمیه سفیران هدایت ساری خاطرنشان کرد: شبکه‌های اجتماعی به دلیل سرعت و گستردگی، اقتضائات خاص خود را دارند و حوزه باید بتواند محتوای کوتاه، جذاب، دقیق، مستند و پاسخ‌محور تولید کند، امروز یک طلبه می‌تواند در چند دقیقه یک محتوای معرفتی تولید کند که به دست هزاران نفر برسد؛ بنابراین این عرصه را نباید رها کرد. هدف امام صادق(ع) فقط قانع کردن مخاطب نبود؛ تربیت «عقل» بود.

وی مهم‌ترین درس مکتب امام صادق(ع) برای حوزه امروز را تربیت انسان اندیشمند دانست و گفت: شاید مهم‌تر از اینکه بتوانیم به یک شبهه پاسخ بدهیم، این باشد که قدرت تفکر و تحلیل را در مخاطب ایجاد کنیم.

حجت‌الاسلام جعفری ادامه داد: اگر جوان را صرفاً با چند پاسخ آماده قانع کنیم، با شبهه بعدی دوباره دچار مشکل خواهد شد؛ اما اگر به او قدرت اندیشیدن، استدلال کردن، تشخیص مغالطه و ارزیابی منابع را آموزش دهیم، خودش می‌تواند در برابر بسیاری از شبهات ایستادگی کند. این همان نقطه‌ای است که می‌توان آن را با روایاتی که درباره عصر ظهور و حکومت امام مهدی(عج) بیان شده، مرتبط دانست؛ در آن دوران، عقل و اندیشه انسان‌ها رشد می‌کند و هدایت جامعه بر پایه رشد عقلانی شکل می‌گیرد، نه صرفاً بر اساس غلبه بر نفس و تحمیل بیرونی. حوزه باید از «پاسخ‌گویی متمرکز» به «شبکه‌سازی علمی» برسد.

مدیر مدرسه علمیه سفیران هدایت ساری با بیان اینکه یکی دیگر از درس‌های مهم مکتب امام صادق(ع) تربیت شاگردان متخصص است، ابراز کرد: امام صادق(ع) تنها خودشان پاسخ‌گوی مسائل جامعه نبودند، بلکه یک منظومه علمی و شاگردانی توانمند تربیت کردند که هر کدام در عرصه‌ای صاحب نظر شدند.

وی تصریح کرد: حوزه امروز نیز باید به جای اینکه انتظار داشته باشد یک فرد یا یک مجموعه به همه پرسش‌های جامعه پاسخ دهد، شبکه‌ای از طلاب و فضلای متخصص در حوزه‌های مختلف کلام، فلسفه، فقه، اقتصاد، مسائل اجتماعی، رسانه، خانواده و دیگر نیازهای روز جامعه تربیت کند. اگر چنین شبکه‌ای شکل بگیرد، پاسخ‌گویی به شبهات از حالت واکنشی خارج شده و به یک جریان علمی و مستمر تبدیل می‌شود.

وی با بیان اینکه بازخوانی روش‌های حوزه یک ضرورت است، خاطرنشان کرد: ما نباید در برابر تحولات جدید منفعل باشیم. مبانی ما ثابت است، اما شیوه‌های ارتباط با جامعه می‌تواند و باید متناسب با زمان ارتقا پیدا کند. اگر امام صادق(ع) امروز در میان ما بودند، به ما می‌آموختند که با پرسش‌ها نجنگیم، بلکه با عقل، منطق، اخلاق و گفت‌وگو به سراغ پرسش‌ها برویم و به جای تربیت انسان‌هایی که فقط پاسخ‌ها را حفظ کرده‌اند، انسان‌هایی تربیت کنیم که قدرت فهم، تحلیل و یافتن پاسخ صحیح را داشته باشند.

وی اظهار کرد: مکتب امام صادق(ع) به ما یاد می‌دهد که هدایت واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که عقل انسان بیدار شود و حوزه علمیه نیز اگر بخواهد در عصر جدید نقش تاریخی خود را به خوبی ایفا کند، باید این اصل را در آموزش، پژوهش، تبلیغ و حضور اجتماعی خود بیش از گذشته مورد توجه قرار دهد.

انتهای پیام. /

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha